STADS Fysiotherapie
Sclerodermie
Elke dag een beetje oefenen helpt je handen en gewrichten soepel te houden.
Zonder verwijzing welkomBinnen 48 uur een afspraakContract met alle zorgverzekeraars
Medisch nagekeken door Gijs Beesems, fysiotherapeut en manueel therapeut (MSc) · oktober 2026
Je huid voelt strak, je vingers worden wit of blauw in de kou en bewegen gaat stroever dan vroeger. Misschien heb je de diagnose sclerodermie net gekregen en zit je met veel vragen. Op deze pagina lees je wat sclerodermie is, welke klachten erbij kunnen horen en hoe fysiotherapie en ergotherapie bij STADS je helpen om zo soepel en zelfstandig mogelijk te blijven.
Wat is sclerodermie?
Sclerodermie betekent letterlijk 'harde huid'. De medische naam is systemische sclerose. Het is een zeldzame, chronische auto-immuunziekte. Je afweersysteem raakt ontregeld, waardoor er ontstekingen ontstaan en het lichaam te veel bindweefsel aanmaakt. Ook de kleine bloedvaten raken aangedaan.
Door het extra bindweefsel wordt de huid dikker, strakker en minder soepel. Dat begint vaak bij de vingers en handen, en soms ook in het gezicht. Als de huid rond gewrichten strakker wordt, kunnen die gewrichten minder ver bewegen. Vingers kunnen dan krom gaan staan.
Bij een deel van de mensen worden ook inwendige organen aangedaan, zoals de slokdarm, darmen, longen, hart of nieren. Artsen onderscheiden grofweg een beperkte vorm, waarbij vooral de huid van handen, onderarmen en gezicht betrokken is, en een uitgebreide vorm, waarbij de huidveranderingen zich verder uitbreiden en organen vaker meedoen. Sclerodermie komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. De diagnose en medische behandeling liggen bij de reumatoloog.
Welke klachten kun je hebben?
- Vingers die bij kou of stress wit, blauw en daarna rood worden (fenomeen van Raynaud)
- Gezwollen vingers en een strakke, dikke huid op handen, armen of gezicht
- Stijve gewrichten en minder bewegingsruimte, vooral in de vingers
- Minder kracht en moeite met fijne handelingen, zoals knopen of een pen vasthouden
- Moeite met je mond wijd openen, bijvoorbeeld bij de tandarts
- Vermoeidheid, kortademigheid bij inspanning of maagklachten zoals zuurbranden
Welke klachten je hebt en hoe sterk ze zijn, verschilt veel per persoon.
Hoe ontstaat sclerodermie?
De oorzaak van sclerodermie is niet bekend. Er spelen drie processen tegelijk een rol: het afweersysteem werkt niet goed, de kleine bloedvaten raken beschadigd en het lichaam maakt te veel bindweefsel aan. Waarom dat bij de een wel gebeurt en bij de ander niet, weten we nog niet. Waarschijnlijk gaat het om een combinatie van erfelijke aanleg en factoren van buitenaf. Het is geen besmettelijke ziekte en je hebt het niet zelf veroorzaakt.
Wat je wel kunt beïnvloeden, is hoe soepel en sterk je lichaam blijft. Hier speelt de balans tussen belasting en belastbaarheid een rol. Door de strakke huid en stijve gewrichten ga je vanzelf minder bewegen. Maar minder bewegen maakt de stijfheid juist erger. Spieren worden zwakker en gewrichten verliezen nog meer bewegingsruimte. Ook je conditie gaat achteruit, zeker als je longen of hart meedoen.
Regelmatig en goed gedoseerd bewegen helpt om deze cirkel te doorbreken. Tegelijk heb je door vermoeidheid soms minder energie. Daarom is het belangrijk om een goede balans te vinden tussen actief zijn en rust nemen.
Hoe lang duurt het?
Sclerodermie is een chronische ziekte. Het verloop verschilt sterk per persoon en per vorm. Bij de beperkte vorm verloopt de ziekte vaak langzaam. Bij de uitgebreide vorm zijn de eerste jaren meestal het meest actief, waarna de huidverdikking bij een deel van de mensen weer wat afneemt.
Een betrouwbare voorspelling voor jouw situatie kan alleen je reumatoloog geven. De behandeling richt zich op het remmen van de ziekte, het beschermen van organen en het verminderen van klachten. Regelmatige controles zijn daarom belangrijk. Daarnaast kun je met oefenen veel doen om je beweeglijkheid en handfunctie zo goed mogelijk te behouden.
Wanneer naar de fysiotherapeut of ergotherapeut?
- Je vingers, polsen of andere gewrichten worden stijver en je verliest bewegingsruimte
- Je handen werken minder goed en dagelijkse taken kosten meer moeite
- Je conditie gaat achteruit of je bent sneller buiten adem
- Je bent snel moe en wilt leren je energie beter te verdelen
- Je wilt weten welke oefeningen je zelf thuis kunt doen
- Je zoekt hulpmiddelen of aanpassingen thuis of op je werk
Kom je er zelf niet uit?
Onze fysio- en ergotherapeuten kijken graag met je mee. In de meeste gevallen kun je zonder verwijzing terecht, in Eindhoven of Tilburg.
Wanneer direct naar de huisarts?
- Je krijgt wondjes aan je vingertoppen of een vingertop wordt donker of zwart
- Je wordt duidelijk sneller kortademig of je gaat hoesten zonder verkoudheid
- Je krijgt plotseling hevige hoofdpijn, wazig zien of je merkt dat je minder plast
- Je hebt moeite met slikken, of eten blijft steken
Neem bij deze signalen ook contact op met je reumatoloog.
Zo helpt STADS bij sclerodermie
De medische behandeling van sclerodermie ligt bij de reumatoloog en andere specialisten. Fysiotherapie en ergotherapie zijn een aanvulling daarop. We werken daarom nauw samen met je arts en stemmen af als je klachten veranderen, bijvoorbeeld als je longen of hart meedoen.
We beginnen met een gesprek en onderzoek. Hoeveel kun je je vingers, polsen en andere gewrichten bewegen? Hoe is het met je kracht, je conditie en je energie? En wat lukt in het dagelijks leven? Je krijgt uitleg over wat sclerodermie met je huid en gewrichten doet en waarom bewegen zo belangrijk is. Samen stellen we doelen die voor jou tellen.
Bij de fysiotherapeut werk je met rek- en bewegingsoefeningen aan de soepelheid van je huid en gewrichten, en met oefentherapie aan kracht en conditie. Ook oefeningen om je mond goed te kunnen openen kunnen onderdeel zijn. We bouwen geleidelijk op en houden rekening met je longfunctie en vermoeidheid. Zijn je longen aangedaan, dan kan longfysiotherapie passend zijn.
De ergotherapeut richt zich op je handfunctie en dagelijkse activiteiten. Je krijgt handoefeningen, advies over het beschermen van je handen tegen kou en kleine wondjes, en tips om je energie te verdelen. Waar nodig zoeken we samen naar hulpmiddelen, zoals dikkere handvatten of aanpassingen in de keuken, zodat je zelfstandig kunt blijven.
Wat kun je zelf doen?
- Doe dagelijks je rek- en handoefeningen, liefst op vaste momenten. Kleine beetjes vaak werkt beter dan af en toe veel.
- Houd je handen en voeten warm met handschoenen, warme sokken en laagjes kleding.
- Verzorg je huid goed met een vette crème en bescherm je vingertoppen tegen wondjes.
- Blijf in beweging met bijvoorbeeld wandelen of fietsen, afgestemd op je energie en ademhaling.
- Stop met roken. Roken verslechtert de doorbloeding van je vingers.
- Eet kleinere porties verspreid over de dag als je last hebt van zuurbranden of slikken.
Lees ook
Gerelateerde klachten
Goed om te weten
Veelgestelde vragen
Heb ik een verwijzing nodig?
Nee, bij fysiotherapie en ergotherapie kun je in de meeste gevallen zonder verwijzing terecht. We beginnen dan met een korte screening om te kijken of je bij ons op de juiste plek bent. Heb je al een diagnose van je huisarts of specialist, of een verwijzing? Neem die gerust mee. Dat helpt ons om de behandeling goed af te stemmen.
Wordt de behandeling vergoed?
Dat hangt af van je zorgverzekering en je aanvullende pakket. Voor sommige chronische aandoeningen geldt een andere regeling vanuit de basisverzekering. Sclerodermie valt onder de aandoeningen waarbij fysiotherapie, na de eerste behandelingen, vaak vanuit de basisverzekering wordt vergoed. Kijk voor meer uitleg op onze pagina over vergoedingen en tarieven, of check je polis bij je verzekeraar.
Heeft oefenen zin als mijn huid zo strak is?
Ja. Regelmatig rekken en bewegen helpt om de beweeglijkheid van je huid en gewrichten zo goed mogelijk te behouden. Daarnaast houd je je spieren sterk en je conditie op peil. Het gaat om rustige, dagelijkse oefeningen die je niet forceert. Je fysiotherapeut of ergotherapeut laat je zien welke oefeningen bij jou passen en hoe vaak je ze doet.
Wat kan ik doen tegen koude, witte vingers?
Houd niet alleen je handen, maar je hele lichaam warm. Draag handschoenen, ook binnen bij koud werk, en kleed je in laagjes. Vermijd plotselinge temperatuurwisselingen, zoals pakken uit de vriezer. Niet roken helpt de doorbloeding. Krijg je wondjes of verkleurt een vingertop donker, neem dan contact op met je arts.
Wat doet een ergotherapeut bij sclerodermie?
Een ergotherapeut helpt je om dagelijkse activiteiten zo goed en zelfstandig mogelijk te blijven doen. Denk aan handoefeningen, advies over het beschermen van je handen, het verdelen van je energie en slimme hulpmiddelen of aanpassingen in huis of op het werk. Zo blijf je doen wat voor jou belangrijk is.
Onze locaties
Twee praktijken, één team
In Eindhoven en in Tilburg werken fysiotherapeuten en ergotherapeuten samen onder één dak. Kies de praktijk die voor jou het makkelijkst is.
Eindhoven
Centraal aan de Geldropseweg, met ruime behandelkamers en een grote oefenruimte. Goed bereikbaar met fiets, OV en auto. Meer over onze praktijk in Eindhoven
Adres
Geldropseweg 28
5611 SJ Eindhoven
Gratis parkeren achter het gebouw
Tilburg
Midden in de Reeshof en vlak bij de afslag van de A58. Ook goed bereikbaar vanuit de omliggende dorpen. Meer over onze praktijk in Tilburg
Adres
Reeshofweg 40
5036 BK Tilburg
Ma t/m vr, 8.00 tot 18.00 uur
Even overleggen
Liever eerst iemand spreken?
Twijfel je of we je kunnen helpen, of heb je een vraag over je behandeling of vergoeding? Neem gerust contact op.
Bel de praktijk
Je krijgt direct iemand van ons aan de lijn. We kijken meteen samen in de agenda.
Laat je gegevens achter
Vul het contactformulier in, dan nemen we zo snel mogelijk contact met je op.