Tenengang bij kinderen

Wat is een tenengang?

Een tenengang of tenenloop is een looppatroon waarbij kinderen niet de hele voet neerzetten tijdens het lopen, maar alleen op hun tenen steunen. Bij jonge kinderen die net lopen is dat normaal, en met het ouder worden verdwijnt het meestal vanzelf.

Bij vier van de vijf kinderen die op de tenen lopen zonder onderliggende aandoening, verdwijnt dit looppatroon voor het tiende levensjaar.

Wanneer is tenenlopen nog normaal?

In het eerste jaar dat een kind loopt, hoort tenenlopen er gewoon bij. Kinderen experimenteren met hun evenwicht en wisselen af tussen looppatronen. Het wordt pas interessant als je kind ná die eerste periode nog steeds vrijwel altijd op de tenen loopt, of als het lopen op de hele voet niet meer lukt.

Een goede thuiscontrole: kan je kind op verzoek een stukje op de hakken lopen? Lukt dat moeiteloos, dan is de beweeglijkheid in orde en gaat het waarschijnlijk om gewoonte.

Oorzaken van een tenengang

We onderscheiden twee soorten. Bij de idiopathische tenengang is geen duidelijke oorzaak te vinden; dit is veruit de meest voorkomende vorm. Bij de symptomatische tenengang is er wel een aanwijsbare oorzaak, bijvoorbeeld een afwijking aan de gewrichtjes in de voet, een aandoening van spieren of pezen, of een probleem met de zenuwen die de spieren aansturen.

Ook kan tenenlopen simpelweg een gewoonte worden: sommige kinderen vinden het gewoon prettig lopen.

Gevolgen van een tenengang

Blijft het tenenlopen aanhouden, dan kunnen de kuitspieren korter worden. Daardoor wordt het steeds lastiger om de hiel nog op de grond te krijgen, en houdt het patroon zichzelf in stand.

Verder kunnen pijnklachten ontstaan aan de voorvoet, de voetzool of in de hak. Ook klachten in knieën, heupen en rug komen voor, doordat het hele lichaam zich aanpast aan het looppatroon.

Wanneer laat je het bekijken?

• je kind loopt na het derde jaar nog vrijwel altijd op de tenen
• het lukt niet meer om plat op de voet of op de hakken te lopen
• het tenenlopen zit maar aan één kant
• je kind heeft pijn, valt vaak of raakt sneller vermoeid dan leeftijdsgenoten
• het tenenlopen begint pas nadat je kind al een tijd normaal liep

Die laatste twee zijn de belangrijkste. Tenenlopen dat aan één kant zit of dat later ontstaat, verdient altijd nader onderzoek.

Wat doet de kinderfysiotherapeut?

We kijken eerst of de beweeglijkheid van enkel en kuit nog voldoende is, en of er aanwijzingen zijn voor een onderliggende oorzaak. Zijn die er, dan verwijzen we door.

Bij een idiopathische tenengang bestaat de behandeling uit tips, adviezen en oefeningen om het tenenlopen te verminderen. Spelenderwijs lokken we uit dat je kind de voet volledig neerzet, via spelletjes, hindernissen en variatie in ondergrond. Met die tips kun je als ouder thuis verder.